Z cyklu: magiczne powroty, czyli o indiańskich marzeniach pewnego chłopca

Jak zapewne wiedzą stali czytelnicy mojego bloga, lubię wracać do korzeni, czyli do książek, które mnie niegdyś ukształtowały i które wyznaczały rytm mojego dnia. Tych książek jest wiele, o bardzo różnej tematyce i stylu. Ale łączy je jedno: wszystkie one tworzyły moje dzieciństwo i miały niebagatelny wpływ na moją wyobraźnię i rozbudzenie mojego apetytu na przygody.
Większość z nich posiadam oczywiście w mojej biblioteczce pachnącej dzieciństwem.
Ale jest kilka takich, których nigdy na własność nie miałam, gdyż zawsze wypożyczałam je z biblioteki. Część z nich jest w mojej osiedlowej bibliotece nadal i mogę do nich wracać, kiedy tylko zechcę.
Ale niektórych już nie ma i od kilku miesięcy bezskutecznie ich poszukuję ...

Jakże wielka była moja radość, gdy na półce u mojego znajomego (do którego wybrałam się w zupełnie innym celu, niż poszukiwania literackie, bo w celu biznesowo-tłumaczeniowym) wypatrzyłam tę:

źródło

Czasem nie potrafię zapanować nad wybuchem mojej spontaniczności i radości. Tak było i tym razem. Miny mojego znajomego i jego żony, w chwili, kiedy wydawałam z siebie (iście indiański) okrzyk radości, były, że zacytuję reklamę: bezcenne :)

Książkę pochłonęłam w jedno popołudnie i cóż mogę rzec?
To był powrót z gatunku magicznych: otóż książka Wiktora Woroszylskiego nie straciła nic ze swojego uroku i dostarczyła mi cudownych wrażeń.

O czym opowiada "I ty zostaniesz Indianinem"?
Poznajemy Mirka, chłopca zafascynowanego indiańskimi opowieściami.
Mirek wie najwięcej o Indianach i ich historii ze wszystkich chłopców z podwórka, a poza tym najlepiej biega, pływa, skacze i w ogóle jest chłopakiem na medal.
Poznajemy jego rodzinę, czyli mamę-przedszkolankę, tatę układającego krzyżówki do gazet i starszą siostrę Małgosię. Ale pewnego dnia niespodziewanie pojawia się w domu Mirka nieznany dotychczas wujek z Ameryki. Pojawia się z jakże oryginalnym prezentem. Otóż Mirek dostaje od wujka prawdziwy indiański tomahawk.
Tomahawk ten zmieni życie Mirka i to nie tylko dlatego, że jego pozycja na podwórku jeszcze bardziej wzrośnie, a koledzy będą patrzeć na niego z zazdrością.
Dzięki prezentowi od wuja w życie Mirka wkroczy prawdziwa przygoda.

W książce "I ty zostaniesz Indianinem" wspaniałe jest wszystko: fabuła, piękna przygoda, postaci, a przede wszystkim humor.
Autor ma niesamowity dar ubarwiania toku akcji bardzo zabawnymi sytuacjami i takimiż postaciami, że wspomnę chociaż Krzyśka Kukułą zwanego, Bolka Pulpecika, czy też oryginalnych członków zbójeckiej bandy: Palucha, Szyjkę czy Kolano.

W książce nie brakuje też morału, jak w dobrych baśniach: bandyci zostają ukarani, a jeden z nich dzięki naszemu bohaterowi zawraca ze złej drogi i staje się porządnym człowiekiem.

"I ty zostaniesz Indianinem" jest opowieścią wiarygodną. Ciepłą, bardzo zabawną i trafiającą prosto w serce. Autor dzięki swojej narracji buduje ciekawą więź z czytelnikiem, często zwraca się bezpośrednio do niego i przykuwa jego uwagę.
Mam wrażenie, że oprócz tego, że bardzo polubiłam Mirka, polubiłam też Wiktora Woroszylskiego.

Polecam gorąco. Szczególnie to właśnie piękne wydanie z ilustracjami Bohdana Butenko, które dopełniają treść i razem z nią tworzą niepowtarzalny klimat opowieści.

Magiczny rosół, czyli odrobina serca w przepisie

Czy zastanawialiście się kiedyś nad udowodnionym i sprawdzonym wielokrotnie przez życie faktem, że są domy, w których posiłki smakują lepiej niż w innych miejscach? Że w domach i mieszkaniach przepełnionych serdecznością i wzajemnym uczuciem zwykłe, skromne nawet danie podane z uśmiechem na ustach, wywołuje większe doznania smakowe niż najwykwintniejszy obiad w eleganckiej restauracji?

Dzisiejsza nasza bohaterka, mimo bardzo młodego wieku, wie o tym doskonale:

 

źródło

Poznajmy Geniusię. Genowefę, jak mówi o sobie ta sześcioletnia dziewczynka, główna bohaterka książki Małgorzaty Musierowicz "Opium w rosole".
Nazwisko jej niech pozostanie na razie tajemnicą. Zresztą, nikomu nie jest ono znane, ponieważ Genowefa ma ich w asortymencie mnóstwo i zmienia je w zależności od rozmówcy.

Geniusia puka do drzwi mieszkańców kamienicy znajdującej się przy znanej nam już doskonale ulicy Roosevelta w Poznaniu i zaprasza się na obiadki. Dzięki temu poznaje grono ciekawych i sympatycznych osób, dla których znajduje miejsce w swoim małym, ale jakże pojemnym i spragnionym uczucia, sercu. Osoby te również pałają do niej ogromną sympatią i nie można się temu dziwić. Genowefa jest bowiem szalenie intrygującą i zabawną osobą, a ponadto często jest iskrą powodującą różne niesamowite wydarzenia.

Wraz z nią poznajemy bliżej rodzinę Borejków, rodzinę Lewandowskich, Piotra i Maćka Ogorzałków, sympatycznego Lelujkę, wyrachowaną Matyldę, a także profesora Dmuchawca i jego wnuczkę, Kreskę.

To właśnie ta ostatnia, Kreska, zajmie wyjątkowe miejsce w sercu Geniusi i razem przeżyją wiele, czasem zabawnych, a czasem trudnych i refleksyjnych chwil.

"Opium w rosole" jest książką znacznie różniącą się od pozostałych części Jeżycjady.
Jest zdecydowanie pozycją o dojrzalszym temacie i ambitniejszej treści.

Oczywiście, można w niej odnaleźć ten ciepły i specyficzny humor autorki, za którym przepadam, jak choćby scena poklepania łysego dyrygenta w Operze, czy ironiczno-zabawne komentarze Piotra na temat Matyldy.

Dla mnie jednak "Opium w rosole" jest przede wszystkim opowieścią o dziecku spragnionym ciepła i bliskości. O dziecku, które pochodzi przecież z "normalnej" rodziny, które jest dobrze ubrane i w zasadzie nie brakuje mu niczego.
Niczego, poza rodzinnym ciepłem.

Myślę, że powieść ta nie straciła nic ze swej aktualności. Wręcz przeciwnie - tylko zyskała.
W dzisiejszych czasach przecież, nawet bardziej niż kiedyś, zapracowani, robiący karierę rodzice, poświęcają coraz mniej czasu swoim, tak bardzo łaknącym uwagi i wspólnej zabawy, dzieciom.

Kim jest tajemnicza Matylda?
A kim Ewa Jedwabińska? I co łączy ją z Kreską? A co z Geniusią?
Czy Genowefa doczeka się ciepła we własnym, rodzinnym, domu?

Przeczytajcie "Opium w rosole", a przekonacie się, że czasem, aby dodać niepowtarzalnego smaku, wystarczy odrobina uśmiechu i zainteresowanie drugą osobą.

Pętle ryzyka, czyli komunikacja miejska z dreszczykiem

Zachęcona recenzją przeczytaną na blogu http://czytanieprzykominku.blogspot.com/ oraz faktem, że na arenie polskiej literatury kryminalnej dzieje się coraz lepiej, sięgnęłam po kryminał Tomasza Konatkowskiego:

źródło

 

 

 

Książka zaczyna się naprawdę intrygująco i mrocznie: otóż na pętli tramwajowej w Warszawie motorniczy zauważa w drugim wagonie tramwaju siedzącego bez ruchu mężczyznę. Pierwsza myśl motorniczego jest taka, że pasażer najpewniej zasnął (jest późny wieczór). Prawda okazuje się jednak ponura i nieoczekiwana: pasażer niestety nie obudzi się już nigdy, gdyż czyjaś ręka uzbrojona w nóż sprawiła, że była to jego ostatnia podróż.

Czy było to zaplanowane morderstwo, czy wypadek podczas awantury, jakich niemało w środkach komunikacji miejskiej? Na to pytanie ma odpowiedzieć komisarz Adam Nowak, skierowany do tej właśnie sprawy.

Komisarz Nowak doskonale wpasowuje się w aktualny popularny model śledczego z powieści kryminalnych: jest rozwiedziony, samotny i powoli dopada go rozgoryczenie i niechęć. Jego największą pasją jest piłka nożna (kibicuje warszawskiej Polonii) oraz muzyka.

Zatem w Komendzie Stołecznej Policji zaczyna się typowe, żmudne śledztwo: zbieranie danych na temat denata, jego życia, rodziny, znajomych i jego osobowości, szukanie motywu, zbieranie śladów na miejscu przestępstwa i przesłuchiwanie obecnych na tym miejscu osób.

Zanim jednak śledztwo osiągnie swoje apogeum, na innej pętli ginie kolejny człowiek …

Czyżby w mieście grasował seryjny morderca? Czy można już wysunąć taką hipotezę?

Kiedy na kolejnej pętli zakończy się nie tylko kurs tramwaju, ale też życie następnej osoby, ekipa śledcza rozpocznie szaleńczy wyścig z czasem i z bezwzględnym „Tramwajarzem”, gdyż tak nazywają mordercę media. Jaki przebieg będzie miał ten wyścig i jak się zakończy?

Czy książka Tomasza Kontakowskiego jest godna polecenia? Cóż, przyznam szczerze, że mnie nie zachwyciła. Początek był naprawdę niezły i pierwszą połowę przeczytałam z dużym zainteresowaniem, ale im dalej w las, tym niestety gorzej. Powieść jest zbyt przepełniona szczegółami śledztwa, wieloma wątkami pobocznymi, które mają na celu ustalenie tożsamości mordercy, a wprowadzają tylko chaos i niepotrzebne moim zdaniem krążenie wokół tematu właściwego. Akcja, nomen omen, zbacza z toru wielokrotnie, zahacza o przeróżne dziedziny i środowiska społeczne, takie jak miłośnicy komunikacji, informatycy, grafficiarze, administratorzy danych, kontrolerzy biletów i wiele innych. Za dużo tego kluczenia. Za dużo i za nijako. Chwilami miałam wrażenie, że pomysły są wyciągane na siłę i na siłę analizowane. Tak, jakby autor nie wiedział, na jakie tory skierować swój, niezły przecież, pomysł, i jak go poprowadzić.

Język autora również mnie nie zachwycił. Jest niezbyt lotny, momentami wyczuwa się pewną sztuczność, głównie w dialogach, razi nagromadzenie wyrażeń typu: „Cha, cha”, „Che, che”, "Tere fere" – ośmielę się stwierdzić, że jest to język ubogi. Raziły mnie również przekleństwa, których w książce jest naprawdę sporo – moim zdaniem niepotrzebnie. Być może kryminał nie musi zachwycać krasomówstwem i potęgą słowa, ale przecież są takie, które zachwycają.

Aby oddać sprawiedliwość, należy podkreślić, nieliczne niestety, plusy książki, którymi są zdecydowanie interesujące opisy Warszawy wraz z jej pętlami tramwajowymi i miejscami znanymi jedynie miłośnikom miejskiej komunikacji oraz liczne nawiązania do niezłej światowej muzyki, która jest pasją śledczego Nowaka.

Pewnie nie sięgnę zbyt szybko po kolejny kryminał Konatkowskiego, ale mimo wszystko "Przystanek śmierć" był chwilami interesującą wycieczką po Warszawie. Nawet, jeśli nie wywołał silnych emocji i dreszczu niepokoju. Czyli elementów ściśle związanych i kojarzących się z dobrym kryminałem.

 

 

 



Zbawienny wpływ Robin Hooda, czyli Ida czyta Lisieckim

Na pierwszej stronie mojego egzemplarza "Idy sierpniowej" widnieje dedykacja: "Uczennicy klasy 6c w nagrodę za aktywność i pracę w grupie."
Od chwili, kiedy ją dostałam, przeczytałam ją chyba dziesiątki razy. To jedna z najlepszych nagród, jakie dostałam w czasach mojej wczesnej edukacji szkolnej.
Wybór nauczyciela przyznającego nagrody był zaiste idealny - książka bowiem harmonijnie współgra tematycznie z dziedziną, która została doceniona, czyli właśnie z aktywnością i pracą na rzecz drugiego człowieka.

"Ida sierpniowa" jest zdecydowanie na podium w moim rankingu książek jeżycjadowych, a tytułowa Ida moją ulubioną z czterech sióstr Borejko.

Deszczowe i zimne lato roku 1979 Ida wraz z rodziną spędza na Pojezierzu Drawskim, niedaleko Czaplinka. Spędza je tam oczywiście do czasu, bowiem pewnego dnia ma zwyczajnie tych wakacji na łonie zimnej i mokrej natury dość i postanawia wrócić do domu. Oczywiście, sama. Wraca więc do równie deszczowego Poznania, do pustego mieszkania, gdzie przez kilka pierwszych dni zażywa gorących kąpieli i "odpoczywa" po wakacjach.
Jednakże po kilku dniach słodkiego lenistwa skurczony z bólu żołądek przypomina Idzie, że nie samym nieróbstwem człowiek żyje (nawet podczas wakacji) i że do miłej egzystencji koniecznym dodatkiem jest tak prozaiczna rzecz, jak jedzenie, na które to potrzebne są niestety jeszcze bardziej prozaiczne pieniądze.
Co może zrobić piętnastolatka, aby zarobić trochę grosza i dzięki temu nie umrzeć z głodu, a jednocześnie zachować godność i nie poprosić o pożyczkę ironicznego stryja?
Może dawać korepetycje, pod warunkiem, że ma do tego predyspozycje. Ida jednakże ich nie posiada, a poza tym przecież są wakacje. Kto by się uczył w ten słodki czas?
Może też, wzorem Anieli z "Kłamczuchy" podjąć posadę pomocy domowej. To niestety odpowiada Idzie jeszcze mniej - nie należy bowiem do grona pedantek i osób dbających o czystość otoczenia własnego, nie mówiąc już o cudzym.

Ale przecież los nie pozwoli na to, aby główna bohaterka chodziła głodna. Los, w postaci gazety, podsunie jej ciekawy anons, w którym to poszukiwana jest "dama do towarzystwa" - posada idealna dla naszej bohaterki. Dodatkowym plusem ogłoszenia jest fakt, że do miejsca pracy Ida miałaby zaledwie kilka minut drogi. Nie zwlekając, udaje się zatem pod wskazany adres.

Czytelnik domyśla się już oczywiście, że chwila ten jest przełomowa w życiu Idy i że moment przekroczenia przez nią progu mieszkania przy ulicy Krasińskiego będzie początkiem nowej i intrygującej przygody.

Tak się też rzeczywiście staje - do akcji wkraczają nowi bohaterowie, jakże barwni i ciekawi, jak zawsze u Małgorzaty Musierowicz, a życie Idy zmienia się w pasmo nieustających wielkich scen i wydarzeń, które ubarwią jej, tak dotąd szarą i nijaką (w oczach jej samej) egzystencję.

"Ida sierpniowa" posiada w swojej treści to, co cenię w książkach bardzo wysoko: zgrabne i zgodne połączenie tematów ważnych, nierzadko wzruszających z doskonałym humorem na najwyższym poziomie.

Wiele scen wywołuje u mnie głośne napady śmiechu - dialogi Paszkieta z Basią; listy pisane przez wszystkich członków rodziny do Idy i jej kwiecisty telegram będący odpowiedzią na te właśnie listy; relacja ciotki Feli o milicjancie kupującym serduszka i wiele, wiele innych.

Ale przecież oprócz scen zabawnych jest w "Idzie sierpniowej" dużo ciepła i mądrości, a także tematów trudnych a jakże ważnych.
Dramat nastolatka po błędnej diagnozie lekarskiej i bezinteresowna pomoc Idy.
Zaniedbane moralnie dzieci w osobach Jarka i Marka, wałęsających się bez celu po osiedlowych uliczkach i podwórkach; nie rozróżniających dobrego zachowania od złego i szkodliwego.
Samotność człowieka starego, który czuje się jak zawadzający mebel, a który potrzebuje jedynie trochę uwagi i ciekawej rozmowy.

To wszystko sprawia, że "Ida sierpniowa" jest jedną z najważniejszych książek mojego dzieciństwa. Za każdym razem słysząc o zaniedbanych dzieciach widzę oczami wyobraźni braci Lisieckich, jak, siedząc na werandzie domu pana Paszkieta i wpatrując się w "Rudego Kościotrupa", słuchają z ciekawością przygód dzielnego Robin Hooda.
Właśnie odkryli swojego bohatera i swój wzór do naśladowania.
Czy jednak zostaną wierni jego ideałom i podążą jego drogą?
Aby się o tym przekonać, zachęcam do przeczytania dalszych części Jeżycjady, ponieważ z Jarkiem i Markiem jeszcze się spotkamy.

Z Idą, oczywiście również :-)

Suknia była różowa, czyli magnetyzm Borejków

"Kwiat kalafiora" zasługuje na szczególny wstęp. A zasługuje dlatego, że we wczesnej młodości, w okresie, kiedy czytałam Jeżycjadę po raz pierwszy (i drugi i trzeci ...) traktowałam tę część jakoś po macoszemu, trochę jak przerywnik między cudowną "Kłamczuchą", a moją ulubioną "Idą sierpniową".
Dodając do tego jeszcze fakt, że pierwsze zdanie tej książki brzmi: "Suknia była różowa.", a ja organicznie i od zawsze serdecznie nie cierpię tego koloru w żadnym wydaniu ("Mamo, ale przecież MUSISZ lubić kolor różowy, bo jesteś dziewczyną, a wszystkie dziewczyny lubią kolor różowy":-)) to zdecydowanie łatwiej mi zrozumieć dlaczego wraz z moją przyjaciółką z dzieciństwa przyjęłyśmy to zdanie do naszego repertuaru wyrażeń typu constans. Oznaczało ono coś, co lubić powinnyśmy, ale co nie za bardzo nam odpowiada i do dnia dzisiejszego, kiedy tylko mamy okazję spotkać się i porozmawiać o książkach nadal obie pamiętamy, w jakich sytuacjach używałyśmy tego właśnie zwrotu. Wystarczyło na pytanie o opinię czegoś nadmienić: "Suknia była różowa" i wszystko było jasne. Niby fajne i ciekawe, ale to przecież tylko róż ...

źródło

Dzisiaj, wracając do Jeżycjady po raz kolejny, postrzegam tę książkę zupełnie inaczej niż wtedy. Lepiej. Cieplej. Mądrzej. Nie bez znaczenia oczywiście jest fakt, że to właśnie w niej po raz pierwszy zasiadamy do stołu w magicznej, ciepłej i jakże rodzinnej borejkowskiej kuchni, to w niej właśnie zaznajamiamy się z czterema sympatycznymi siostrami, z których każda to ciekawy przypadek ludzkiej osobowości, to w niej wreszcie poruszone zostają tematy ważne i trudne, takie jak wartościowa przyjaźń czy zagadnienie dobra i zła oraz mocy każdego z tych pojęć i postaw.

Przenieśmy się zatem znów do Poznania i dajmy uwieść się magii słowa Małgorzaty Musierowicz i jej wspaniałym bohaterom.

Akcja "Kwiatu kalafiora" zaczyna się pewnego grudniowego dnia, który jest jednocześnie ostatnim dniem roku. Dookoła trwają przygotowania do zabawy sylwestrowej, a tymczasem w jednym z mieszkań w kamienicy przy ulicy Roosevelta Gabrysia Borejko, najstarsza z sióstr, dokonuje w myśli przeglądu swojej garderoby zastanawiając się, czy wybrać się na prywatkę do kuzynki Joanny. W sukurs przychodzi jej zawsze niezawodna mama, która wykorzystując swoje umiejętności krawieckie próbuje przeobrazić swą najstarszą córkę w Romantycznego Motyla.
Romantyczny Motyl udaje się zatem na prywatkę, na której to czytelnik spotka sporo dobrych znajomych z poprzednich części Jeżycjady, między innymi Anielkę, Robrojka, Pawełka i Danusię. Przyjęcie będzie toczyło się swoim torem; gospodyni będzie serwowała potrawy będące wynikiem jej pierwszych kulinarnych zmagań; goście będą tańczyli walca (czy teraz ktoś jeszcze tańczy walca na imprezach domowych? Jestem pewna, że nie ...), gdy nagle w ten błogi nastrój wedrze się ostry dzwonek telefonu. Telefonu, który sprawi, że Gabrysia Borejko będzie zmuszona wyrwać się z objęć gwiazdy koszykówki i popędzić do domu gnana niepokojem.
Rok 1978 zaczyna się dla rodziny Borejków nietypowo i burzliwie i jego pierwszy miesiąc upłynie w atmosferze zgoła innej niż dotychczasowa.

Nie zdradzę, co będzie dalej, chociaż zdaję sobie sprawę, że wśród czytelników mojego bloga pewnie ze świecą trzeba by szukać kogoś, kto "Kwiatu kalafiora" nie czytał.

Co w tej powieści jest dla mnie najcenniejsze?

Po pierwsze - atmosfera domu Borejków, tata filolog toczący filozoficzne dysputy z wszystkimi członkami rodziny, wtrącający często do swoich wypowiedzi łacińskie sentencje, mądra i kochająca mama Borejko oraz cztery małe i większe indywidualności, jakimi bez wątpienia są Gabrysia, Ida, Natalia i Patrycja. W tym domu chce się bywać jak najczęściej, chce się siadać do stołu, pić herbatę i chłonąć tę atmosferę, to ciepło i życzliwość płynące z każdego kąta mieszkania i od każdej osoby. Nastrój tego mieszkania i tej rodziny oczaruje zapewne każdego czytelnika i przyciągać go będzie jak magnes.
Po drugie - ważne tematy, o których wspomniałam wcześniej. Zwykła ludzka pomoc, która jest początkiem długoletniej przyjaźni; pierwsze uczucia wśród nastolatków oraz wiara w pokłady dobra tkwiące w każdym człowieku.
Po trzecie - ciekawy wątek z sąsiadką Szczepańską, która jest typowym przykładem samotnej osoby i jako taka szczególnie zasługuje na pochylenie się nad jej losem i jej zachowaniem.
Po czwarte, jak zawsze u Musierowicz - humor najwyższych lotów ("Mamo, dlaczego ryczysz ze śmiechu nad książką?" A jak tu nie wybuchać śmiechem czytając donos na grupę ESD? Jak być poważnym śledząc przebieg zebrań przy Roosevelta?) oraz cudowne odmalowanie rzeczywistości późnych lat siedemdziesiątych XX wieku, które bez żadnego wysiłku pozwala na pogrążenie się w nostalgii i wspomnieniach za tamtymi, jakże innymi czasami.

Pani Małgorzato, może jednak polubię ten kolor różowy ...?

Kradzież doskonała, czyli Kustosz na łowach

Dzięki koledze z forum http://www.pansamochodzik.ok1.pl/ , który jednocześnie jest autorem świetnego bloga http://ksiazkiprzygodowe.blogspot.com/ (polecam!) przeczytałam dość nietypową, ale jakże ciekawą książkę:

źródło

Przede wszystkim muszę pogratulować autorowi pomysłu - czegoś takiego jeszcze nie czytałam i już choćby za to należy się Mirosławowi Salskiemu owacja na stojąco.

Ale na razie usiądźmy i przyjrzyjmy się tej oryginalnej powieści bliżej.

Bohaterem "Muzeum falsyfikatów" jest Stanisław Zaczyk, który mimo zbieżności imienia i nazwiska z pewnym bardzo znanym aktorem, nie zdaje egzaminów do łódzkiej Filmówki, co uważa za niesprawiedliwość losu i przeszkodę do zrealizowania swojego największego marzenia: posiadania własnej restauracji, która swoim szykiem i renomą przyciągałaby znanych aktorów, aktorki i inne wspaniałości wielkiego świata.

Ale, jak przecież wiemy, marzenia często spełniają się w zupełnie innym czasie, niż byśmy chcieli i w zupełnie innych okolicznościach. Czasem na takie spełnione marzenie trzeba po prostu cierpliwie poczekać. Tak też będzie tutaj.
Bohater (który jeszcze nie wie, że jego marzenie spełni się w dalszej przyszłości dzięki pewnemu zbiegowi wydarzeń) aby uniknąć powołania w kamasze, rozpoczyna na razie naukę w zupełnie innej branży, mianowicie w branży ... przetwórstwa mięsnego.

Oczywiście czytelnik wie, że ten rozdział życia jest zaledwie nic nie znaczącym epizodem.
Znaczące jest to, że na skutek kilku znamiennych i zarazem dziwnych zdarzeń (jak choćby spotkanie z pewnym antykwariuszem, czy nieudany występ w amatorskim teatrze), nasz bohater zainteresuje się sztuką. I to sztuką przez duże "S".

Wtedy to właśnie zacznie się jego długoletnia "kariera" jako jednego z najlepszych złodziei dzieł sztuki w Polsce, którą to karierę rozpocznie spontanicznym młodzieńczym aktem mającym na celu popisanie się i zrobienie wrażenia na ukochanej dziewczynie, a zakończy ...

No właśnie - jak ją zakończy?

Tego, oczywiście, zdradzić nie mogę, ale mogę zachęcić Was do przeczytania "Muzeum falsyfikatów".

Otóż powieść ta na pewno spodoba się wszystkim miłośnikom dzieł sztuki i ich losów, historii malarstwa oraz historii słynnych fałszerzy. Książka obfituje bowiem w liczne ciekawe wykłady na te tematy. Czuje się i docenia ogromną wiedzę autora na temat historii dzieł sztuki i lekkie pióro w historii tej przekazywaniu.
Poprzez karty powieści przewijają się słynni malarze i ich dzieła, nie mniej słynni fałszerze oraz afery kryminalne związane z ogromnym popytem na unikatowe i jakże przecież cenne dzieła.
Bohater podczas podróży do Paryża, podziwiając słynną Mona Lisę snuje opowieść o losach tego, najsłynniejszego na świecie obrazu. Przypomina sobie oraz czytelnikom znaną wszystkim zuchwałą kradzież tego dzieła z Luwru w roku 1911 i jego przypadkowe odnalezienie. Czy jednak w Luwrze z powrotem zawisł oryginał? Czy tysiące ludzi oglądających codziennie Mona Lisę i dumających nad jej tajemniczym uśmiechem, podziwia dzieło Leonrada da Vinci, czy też genialnie wykonaną kopię?

Cóż mogę dodać?
Miłośnikom przygód Pana Samochodzika spodoba się niewątpliwie wątek dotyczący słynnego obrazu Świętego Mateusza pędzla Caravaggia, - tak przecież barwnie opisanego niegdyś przez Zbigniewa Nienackiego w szóstej części przygód Pana Tomasza "Pan Samochodzik i Fantomas".
Obraz ten będzie miał również duży wpływ na los bohatera "Muzeum falsyfikatów".

Moją uwagę przyciągnęły jeszcze dwie ciekawostki.
Pierwszą z nich jest ciekawy wątek tak lubianego i często oglądanego przeze mnie teleturnieju "Wielka gra" (jaka szkoda, że zniknął z anteny i został zastąpiony przez te wszystkie nijakie i nudne tańczące, śpiewające i wywijające piruety na lodzie gwiazdy i gwiazdki), w którym to nasz bohater bierze dwukrotnie udział.

Drugą natomiast jest wyrażenie znalezione w książce: "Powróćmy do naszych baranów". Jako romanistka znam oczywiście to wyrażenie (które jest jednym z moich ulubionych, wywołującym nieustannie uśmiech na mojej twarzy i które po francusku brzmi: "Revenons à nos moutons"), jak również genezę jego powstania (bardzo zabawną zresztą), ale przyznam szczerze, że nigdy nie słyszałam, aby jego dosłowne tłumaczenie, czyli tak zwana "kalka" było używane z języku polskim. Spotkałam się z nim w naszej literaturze po raz pierwszy.

"Muzeum falsyfikatów" uważam za bardzo udaną powieść, choć nie ukrywam, że sama końcówka i rozwiązanie akcji nieco mnie rozczarowały i nie do końca przekonały.

No i niestety łyżka dziegciu, nie dla autora co prawda, ale dla wydawnictwa: w tekście jest sporo błędów, które chwilami naprawdę psują przyjemność czytania i rozkoszowania się często niesamowitymi i dziwnymi losami najpiekniejszych arcydzieł światowej sztuki.

Co zyskało nazwę "Muzeum faksyfikatów"?
Czym są "krakowskie trojaczki"?
Kto nadał bohaterowi pseudonim "Kustosz"?
I jak potoczą się losy tego miłośnika sztuki, który wyspecjalizował się w ich kradzieży?

Na te wszystkie pytania odpowie Wam lektura powieści Mirosława Salskiego - polecam gorąco, bo naprawdę jest tego warta.

Forma i treść - duet doskonały?

Dzisiaj będzie, jak w temacie, o formie i treści. Razem bądź osobno. W kontekście książek oczywiście.
Bez dwóch zdań, ważniejsza w literturze jest treść - to ona przemawia do czytelnika, ona jest wyznacznikiem wartości, znaczenia i jakości. Ona porywa nas w nieznane, pozwala odkryć dalekie lądy, odległe lub przyszłe czasy, roztacza przed nami uroki przygody i pomaga uwierzyć w realizację marzeń.

Tak - treść książki jest zdecydowanie najważniejsza.
Jednakże dla mnie, o czym już kiedyś pisałam, ciekawe, piękne lub oryginalne wydanie, magiczna okładka i tajemnica widoczna jeszcze przed zagłębieniem się w lekturze są tak zwaną wartością dodaną.

Lubię, jak książka jest pięknie wydana, kiedy widzi się tę dbałość o detale, kiedy okładka zapowiada wspaniałą ucztę i nie ukrywam, że nie raz zdarzyło mi się kupić książkę z powodu wydania, które trafiło w mój gust estetyczny.

Oczywiście ideałem jest duet wartościowej treści i pięknej formy.
Mam w swojej biblioteczce mnóstwo pięknie wydanych książek, których treść współgra z urokiem okładki i tworzy z nią perfekcyjną całość.
Takimi książkami są chociażby: "Dwa brzegi ponad tęczą" (Ewa Pisula-Dąbrowska) - cudowna książka o urokliwym Kazimierzu, do której kupna przekonała mnie ostatecznie (i dobrze!) właśnie piękna okładka; "Podróż do miasta świateł" (Małgorzata Gutowska-Adamczyk), czy też opisane wcześniej przeze mnie "Ostatnie rozdanie" (Wiesław Myśliwski).

Ale przecież czasem literatura (lub wydawnictwo) sprawia czytelnikom niespodzianki i płata figle - te miłe i te mniej miłe.
I mnie w tym tygodniu takie dwie niespodzianki spotkały - po jednej z każdego gatunku.

Otóż w tym tygodniu miałam okazję przeczytać dwie książki, które całkowicie wymknęły się mojemu idealnemu schematowi zgodnej symbiozy formy i treści.
Jedna z nich urzekła mnie swoją okładką, natomiast jej treść mocno rozczarowała i nie wywarła na mnie ani w połowie takiego uroku, jak sposób jej wydania.
Druga natomiast - odwrotnie. Wydanie raczej niezachęcające, ośmielę się powiedzieć, że wręcz lekko tandetne i mało gustowne (mówię oczywiście o swoich kryteriach estetyki), ale z jakże niespodziewanie ważną i smakowicie podaną treścią.

Zacznijmy od pierwszej z nich:

"Zbrodnia w błękicie" to debiut literacki Katarzyny Kwiatkowskiej.
Jest to kryminał w klimacie retro i w takim też klimacie książka została wydana - jej kartki są w kolorze lekko brązowym, czy może bardziej ecru, a ich papier chropowaty. Sama okładka - przepiękna, tajemnicza, troszkę senna i zamyślona, wiernie oddająca ciekawy i interesujący tytuł.

Niestety - treść już tak idealna nie jest.
Do fabuły przyczepić się nie mogę: wraz z głównym bohaterem, Janem Morawskim, podróżnikiem i wolnym strzelcem oraz jego kamerdynerem Mateuszem przybywamy do Tarnowic - dworku, który należy do przyjaciela Jana - Tadeusza Tarnowskiego.
Jest schyłek XIX wieku, Wielkopolska pod zaborem pruskim, prawdziwa polska zima, mroźna i z ogromną ilością śniegu.
Jan z Mateuszem przybywają do Tarnowic, gdzie oprócz gospodarzy znajduje się kilkoro gości, a także mnóstwo służby.
Wieczorem podczas kolacji Jan ma okazję poznać domowników i ich gości, a także zaobserwować relacje panujące między nimi. A relacje te są co najmniej dziwne i napięte i mogę dać bystremu obserwatorowi sporo do myślenia.

Następnego dnia rano w pokoju "błękitnym" służba znajduje martwą mieszkankę tegoż właśnie pokoju.
Samobójstwo czy morderstwo?

Do akcji wkracza Jan wraz ze swoim kamerdynerem, który jest miłośnikiem zagadek kryminalnych.
Rozpoczyna się śledztwo.
Przyznam, że para Jan - Mateusz to idealny duet śledczy, zapowiadający ciekawe i błyskotliwe oddzielanie ziaren od plew, które to działanie miało na celu rozwiązanie zagadki i wskazanie mordercy.

Niestety - muszę przyznać, że porównywanie "Zbrodni w błękicie" do kryminałów Agathy Christie i do sposobu prowadzenia śledztwa przez Herculesa Poirot (które to znalazłam w kilku recenzjach) jest mocno przesadzone. Owszem, Jan rozmawia z mieszkańcami domu, próbuje wyciągać z nich ważne dla rozwiązania zagadki elementy, znów rozmawia, i znów, i znów, a tymczasem akcja ciągnie się jak flaki z olejem, a miejscami jest wręcz nudnawo - przyznam, że miałam ochotę odłożyć ją w połowie i nawet nie byłam ciekawa, kto popełnił morderstwo.
Zirytował mnie lekko również sposób przedstawienia postaci dramatu przez autorkę - każdy jest albo krystalicznie czysty, uczciwy i dobry, albo do gruntu zły, głupi, przebiegły i wyrachowany. Nie zgadzam się z takim przedstawieniem postaci - ludzie nie są aż tak jednokolorowi! Ja tego nie kupuję.
Nie znalazłam również w powieści klimatu, który zapowiada okładka. Nie czuje się tutaj tej mroźnej zimy otulającej dworek (a wszak mogła ona być idealną scenografią dla fabuły) - poza kilkoma dość suchymi zdaniami o stertach śniegu zalegających pod murem, pozostałymi po odgarnianiu ganku lub dość naciąganym stwierdzeniem, że dworek został całkowicie odcięty od świata (ale przecież Jan z Mateuszem dotarli tam dzień wcześniej bez przeszkód? Co prawda ze sługą, który doskonale znał drogę, ale to dowód na to, że jednak można się tam dostać). Trochę to wszystko mało przekonujące i mało wiarygodne.

Ale żeby nie koncentrować się tylko na słabych stronach, wspomnę też o kilku plusach, jakimi niewątpliwie są: wspaniałe opisy uczt i potraw w ziemniańskim dworze, hierarchia panująca wśród służby i jej wpływ na codzienne życie, a także bardzo ważna kwestia tajnej nauki języka polskiego jako wyraz buntu i sprzeciwienia się władzom pruskim.

Jednakże tego, czego oczekuję od dobrego kryminału, czyli napięcia i zaskakującego zakończenia - nie znalazłam w "Zbrodni w błękicie".
Pozostaje mi tylko mieć nadzieję, że autorka rozwinie skrzydła i następne jej powieści będą lepsze i bardziej wiarygodne.

A teraz deser, czyli druga niespodzianka, tym razem zdecydowanie z gatunku miłych:

 źródło

Przyznam, że podeszłam do niej, jak do przysłowiowego jeża.
Dlaczego?
Nie czytałam wcześniej żadnej książki Moniki Szwai, a do tego jeszcze ta nieciekawa okładka, pstrokata i mało zachęcająca do lektury jakoś do mnie nie przemawiała.

Ostatecznie przekonał mnie chyba ten anioł w tytule. Do tej pory książki z aniołami w tytule raczej mnie nie zawodziły, wręcz przeciwnie, były świetne (wspomnę choćby rewelacyjne "Cudowne życie Staśka i innych aniołów" Teresy Anny Aleksandrowicz czy magiczne "Tam gdzie spadają anioły" Doroty Terakowskiej).

I bardzo dobrze, że ten magiczny anioł się tam znalazł i przekonał mnie do sięgnięcia po powieść nieznanej mi dotąd autorki.
Otóż po przeczytaniu stwierdzam, że Monika Szwaja ma bardzo duże szanse na to, aby stać się moim tegorocznym rodzimym odkryciem literackim.

"Anioł w kapeluszu" jest powieścią wspaniałą, a wspaniałe jest w niej właściwie wszystko: różnokolorowe postaci, niebanalna, niespotykana dotąd historia, świetny język, a przede wszystkim atmosfera.
Wsiąkłam w tę książkę całkowicie i nie napiszę o niej wiele, aby potencjalnym przyszłym czytelnikom nie zabierać ani chwili przyjemności w czasie lektury i odkrywania jej uroków.

Nakreślę zatem tylko pokrótce fabułę i dramatis personae.

Główne postaci występujące w powieści są wprowadzane przez autorkę w ulubiony przeze mnie sposób, czyli stopniowo. Poznajemy Jaśminę, Jonasza i Mirandę. Kim są? Tego nie zdradzę.
Każde z nich przeżyło coś niespodziewanego, tragicznego bądź wyjątkowego, coś, co powoduje, że ich życie zmienia się diametralnie, a oni sami potrzebują czegoś, co wydawałoby się zwyczajnym gestem: wyciągnięcia w ich stronę ludzkiej, pomocnej dłoni.
Losy tych trojga skrzyżują się w rodzinnym mieście Jaśminy, czyli w Szczecinie, który jest bardzo ciekawie odmalowany i stanowi doskonałe tło dla powieściowych perypetii bohaterów.
Więcej szczegółów nie zdradzę.
Zostawię każdemu w Was możliwość przekonania się, kto kogo uleczył, w jaki sposób i jakie to miało następstwa.
Dodam tylko, że urzekł mnie język powieści, niesamowity, ciepły humor autorki oraz jej talent do przedstawiania ciekawych postaci, których w książce nie brakuje. Ich barwny korowód przewija się przez kolejne strony wywołując uśmiech, irytację bądź sympatię. A także ciekawość: co będzie dalej.

Sama autorka pisze o sobie: "Przez większość zadowodego życia byłam reporterką i publicystką. Pewnie dlatego moje książki tak mocno trzymają się ziemi. ... Mój powieściowy świat naprawdę istnieje, a jego bohaterów codziennie mijamy na ulicy."

A mnie, jako mieszkankę Bydgoszczy, zaskoczyła jeszcze jedna rzecz: mianowicie nie wiedziałam, że ciasta od Sowy (mające przecież swój rodowód w moim mieście) są popularne również w Szczecinie :)

Dziękuję Monice Szwai za tę ciepłą powieść i muszę czym prędzej zacieśnić znajomość z książkami jej autorstwa.
Jeśli pozostałe okażą się chociaż w połowie tak dobre, jak "Anioł w kapeluszu", to chyba odkryłam nową perełkę w naszej literaturze.